Relaties

Digitale ondersteuning

Navigeer rechts in het menu naar het juiste materiaal per paragraaf (desktop) of scroll naar onder (desktop&mobiel). Zie je het navigatiemenu rechts niet? Dan kan het zijn dat je de pagina moet verversen. Deze website werkt het beste in Google Chrome

Vriendschap is een dankbaar onderwerp voor singer-songwriters. Eenzaamheid ook. Ze lijken tegengesteld aan elkaar, en toch hebben ze alles met elkaar te maken.

Virtuele vriendschappen
Eenzaam, met een paar honderd (virtuele) vrienden?!
 

Our Life Project

Bekijk hier de website en vlogs van het Our Life Project.

Our Life Project

Stef Bos - De Eenzaamheid

Bekijk en beluister hieronder 'Eenzaamheid' van Stef Bos. Lees hier de songtekst. Maak vervolgens opdracht 5. 

Delen en samenleven
Eerlijk zullen we alles delen

Naast het traditionele gezin zijn er veel andere samenlevingsvormen denkbaar. Niet in het minst omdat het huwelijk niet langer vanzelfsprekend is en het aantal eenpersoonshuishoudens toeneemt, maar ook omdat het financieel noodzakelijk kan zijn om een woonruimte te delen met leeftijdgenoten. Samen een huis delen past binnen de bredere trend van de deeleconomie, die opkwam als reactie op de financiële crisis van 2008.

 

Actueel: schaduwkanten deeleconomie

Bekijk hier de documentaire 'Slapend rijk' van Tegenlicht. 

Urban tribe

Urban tribes: 'Nooit alleen'

Lees hier het artikel 'Nooit alleen' over Urban tribes. 

Urban tribe
Slavernijverleden
Vertel het hele verhaal
 

Het is inmiddels al meer dan 150 jaar geleden dat de slavernij werd afgeschaft. Waarom moeten we het daar dan nog over hebben? Dat is toch allemaal voorbij, want er zijn nu immers geen slaven meer? Wat maakt het uit als je betovergrootvader verdiende aan de slavernij? Of dat je overgrootmoeder een slavin was? 

Actueel: Is this Dutch holiday character racist? 

Bekijk hier de CNN-documentaire 'Blackface' over Zwarte Piet.

Blackface

Opdracht 1: Slaveneigenaren in Amsterdam

Bekijk hier de kaart waarop verschillende grachtenpanden in Amsterdam staan aangegeven. Maak vervolgens opdracht 1.  

Slavernijverleden Amsterdam
Pleegkinderen
'Bloedband is gewoon een zweetband'

Docent GMF Theo Breen van het Roelof van Echten College is al meer dan 15 jaar pleegouder. Hoe is het om pleegouder te zijn, en verschilt dat van het gewone ouderschap? 'Dit zijn mijn kinderen, en niet kinderen die even langskomen.' 

 

Actueel: Griet op de Beeck is Zomergast

Bekijk hier het fragment waarin Griet op de Beeck ingaat op loyaliteit van kinderen naar hun ouders (vanaf 2'09).

Opdracht 4: Baby's en aapjes

Bekijk de volgende filmpje over baby’s en over aapjes bij opdracht 4.

Trouw aan jezelf en je kinderen
Levenslessen van René Gude

In de zomer van 2014 kreeg filosoof René Gude te horen dat hij niet lang meer zou leven. Met de dood voor ogen, wilde hij graag nog zoveel mogelijk doorgeven van alle kennis die hij in de loop van zijn leven vergaard had. Het liefst door middel van interviews, omdat hij al pratend vaak tot de beste ideeën kwam. Journaliste Wilma de Rek heeft veel van die gesprekken met hem gevoerd. In december 2014 schreef zij een artikel over de levenslessen van Gude.

 

Immanuel Kant

Ga hier naar meer informatie over Immanuel Kant en maak opdracht 2.

Immanuel Kant

Dossier René Gude

Lees hier het dossier van Gude bij opdracht 2.

Rene Gude
Seks
Wat vinden we normaal en vooral: waarom?

Wij hebben het idee dat wij ons verstand gebruiken om na te denken over normen en waarden en over wat goed of slecht is. In werkelijkheid laten we ons veel meer leiden door onze intuïtie. Filosofen en psychologen wijzen ons erop dat dat ons verstand juist achter onze intuïtie aanhobbelt om deze te legitimeren.

 

Actueel: kindhuwelijken

Lees hier meer over kindhuwelijken. 

TEDtalk Jonathan Haidt

Opdracht 4: bestialiteit

Lees hier de informatie over bestialiteit. 

John Gray
Seksuele moraal
Streven naar gelijke rechten 

Dat de seksuele moraal in Nederland de afgelopen halve eeuw vrijer is geworden, is mede te danken aan verschillende emancipatiebewegingen. In de jaren ’70 van de vorige eeuw waren de feministische Dolle Mina’s vaak in het nieuws. Zij kwamen op voor vrouwenrechten. Parallel aan het feminisme liep de emancipatiestrijd van homoseksuelen.

 

Actueel: Gay Straight Alliance

 Wat is het? En hoe richt je er een op? Ga voor alle informatie naar de website.

Gay Straight Alliance

Opdracht 1a: 'Gender as a Performance'

Bekijk hier een reportage over Chris Rijksen

Opdracht 1a: Gender as a Performance

Bekijk de foto's van Chris op zijn website

Gender as a performance

Opdracht 1a: Acht pijnlijke vragen over gender die je niet durfde te stellen

Ga hier naar het artikel 'Acht pijnlijke vragen over gender die je niet durfde te stellen' van de Correspondent. 

Acht pijnlijke vragen over gender

Opdracht 3: 'Bijna tweederde vindt emancipatie niet voltooid'

Lees hier meer over het onderzoek van Maurice de Hond, waaruit blijkt dat tweederde de emancipatie van vrouwen niet voltooid vindt. 

Emancipatie niet voltooid
Huwelijk en samenleven
Huisje, boompje, beestje?
 

Veel jongeren hebben nog steeds een zeer romantisch beeld van hoe hun toekomst eruit zal zien. Vraag een gemiddelde puber naar zijn of haar toekomst, en je zult zien dat de meesten ervan overtuigd zijn dat zij in de toekomst met één ander oud worden en kinderen zullen krijgen. Die opvattingen zijn eigenlijk een beetje conservatief, zeker als je kijkt naar de seksuele revolutie van de jaren ‘60 en ‘70. 

Villa Pinedo

Ga hier naar de site van Villa Pinedo, de plek voor kinderen van gescheiden ouders. Maak daarna opdracht 4.

Villa Pinedo
Narcisme en selfies
Spiegeltje, spiegeltje aan de wand...

Klik! Even een selfie plaatsen of Instagram, of via Snapchat met een grappig filter rondsturen naar je vrienden. Tja, een tikkie narcistisch is het wel. Maar is er ook echt iets mis mee? 

 

Actueel: Fuck me I'm famous

Voor zijn programma Fuck me I'm famous onderzoekt Filemon Wesselink wat roem met mensen doet. Lees hier het artikel 'Filemon Wesselink: Door de roem veel socialer geworden'.

Filemon Wesselink

Actueel: Fuck me I'm famous 

Lees hier het artikel uit de Parool: 'Filemon is zo gewoon gebleven - en dus voer voor psychologen'.

Fuck me I'm famous

Actueel: Fuck me I'm famous 

Waarom wil iedereen toch beroemd zijn? En wat zijn de keerzijdes? In het nieuwe BNN-programma Fuck me, I’m Famous! gaat Filemon zelf op onderzoek uit. Bekijk hier beeldmateriaal.

Fuck me I'm famous

Opdracht 1: Hoe narcistisch ben jij? 

Doe hier de test die bij opdracht 1 hoort.

Narcismetest

Opdracht 2: Sterren op het doek: Tsjitske Reidinga

Bekijk hier de ontknoping van Tsjitske Reidinga in 'Sterren op het doek' en maak daarna opdracht 2.

Kiezen
Een keuze voor het leven?

Kun jij ’s morgens na het opstaan al twijfelen over de kleding die je aantrekt? Weet jij in een restaurant niet goed wat je moet kiezen? En twijfel je ook nog eens over je studiekeuze? Kiezen kan moeilijk zijn en we conformeren ons liever dan dat we autonoom keuzes maken.

 

Keuzeopdracht 2: naar het buitenland?

Past een tijdje in het buitenland bij jou? Doe de test hier

Naar het buitenland?

Keuzeopdracht 3: keuzestress

Bekijk de documentaire over keuzestress en maak opdracht 3.

Vrijheid van meningsuiting
'Ik mag alles zeggen wat ik wil!'

‘Ik mag dit zeggen, ik heb recht op vrijheid van meningsuiting!’ is een veel gehoorde kreet als iemand wordt aangesproken op wat hij of zij gezegd heeft. Hoe kwetsend het ook is, de vrijheid van meningsuiting lijkt hét excuus om alles te kunnen zeggen wat je wilt. Maar is dit ook echt zo? Of zijn er ook grenzen aan deze vrijheid? 

 

Actueel: enkele berichten over de vrijheid van meningsuiting

Lees hier een artikel over religie en humor. 

Mijn God kan tegen een grapje

Actueel: enkele berichten over de vrijheid van meningsuiting

Lees hier het artikel 'Geslaagde provocatie van Duitse satiricus Jan Böhmermann'

Jan Böhmermann

Actueel: enkele berichten over de vrijheid van meningsuiting

Lees hier het artikel 'Hoge Raad stelt grenzen aan vrijheid van meningsuiting politici'

Hoge Raad stelt grenzen aan vrijheid van meningsuiting

Actueel: enkele berichten over de vrijheid van meningsuiting

Lees hier het artikel 'Dit is een aanslag tegen onze vrijheid' naar aanleiding van de aanslagen op de redactie van Charlie Hebdo

Charlie Hebdo

Actueel: Column Pieter Derks bij BRON 'Beledigen op televisie'

Lees hier de column van Pieter Derks: 'Ik ga niks onaardigs zeggen over Erdogan'

Pieter Derks

Opracht 4: Draadstaal over vrijheid van meningsuiting

Bekijk hier het filmpje en maak daarna opdracht 4.

Wat zegt de grondwet?

Extra informatie. Wat staat er precies in de grondwet over vrijheid van meningsuiting? Lees het hier.

Vrijheid van meningsuiting
Parlementaire democratie
Stemmen en meebeslissen

‘Stemmen? Nee, dat ga ik niet doen. Van heel die politiek snap ik weinig!’ In Nederland mag je vanaf je 18e stemmen. Je kunt op die manier meebeslissen over wie er in Nederland de politieke macht krijgt. Stemmen is een recht, en geen plicht. Maar wat als iedere Nederlander zou zeggen dat hij niet ging stemmen? Dan hebben we echt een probleem. Namens wie regeert de regering dan? 

 

Actueel: doe de stemwijzer

Om te ontdekken welke partij bij jou past kun je gebruik maken van online stemwijzers. Lees de instructies om de betrouwbaarheid van het advies te vergroten en doe zelf de stemwijzer

Stemwijzer

Staatsvormen

Demos betekent ‘volk’, kratos ‘regeren’. Een democratie is dus letterlijk ‘het volk regeert’. Het tegenovergestelde van een democratie is een dictatuur. Daar kennen we vooral de slechte voorbeelden van. Denk aan Noord-Korea. Een voorbeeld van een totalitaire dictatuur, ofwel een staatsvorm die ontstaat na een politieke revolutie, is de theocratie. De macht is daar in handen van een theos (god) of van hen die namens god regeren, zoals ayatollahs in Iran. Er zijn ook andere ‘cratieën’ of staatsvormen:

  • Autocratie: Eén leider met onbeperkte macht

  • Aristocratie: De aanzienlijksten, meestal de adel, hebben de macht. In het Grieks betekent aristocraten ‘de besten’.

  • Oligarchie: Een bevoorrechte klasse of groep heeft de macht. Zij hebben die ontvangen via hun rijkdom, familiebanden of bijvoorbeeld het koningschap. Plato beschreef deze staatsvorm al ooit.

  • Meritocratie: De macht ligt bij de besten. Dit zijn de mensen die zich verdienstelijk hebben gemaakt omdat ze de juiste diploma’s, politieke ervaring of capaciteiten hebben.

  • Monarchie: Een vorst van een koningshuis heeft de macht. In Nederland hebben we een constitutionele monarchie. De invloed van de vorst is hierbij omschreven in de constitutie (grondwet). Er zijn ook voorbeelden van absolute monarchieën. Denk hierbij aan Lodewijk XIV in Frankrijk of de koningshuizen van nu in Saoedi Arabië en Qatar.

  • Plutocratie: De heerschappij van het kapitaal, ofwel de rijken hebben de macht.

  • Gerontocratie: De macht ligt bij de ouderen, omdat zij vanwege een bepaalde wijsheid een positie mogen bekleden. Denk aan stamoudsten. 

Filosoferen over macht

Filosofen Jean-Jacques Rousseau, Thomas Hobbes en John Locke werkten het sociaal contract uit. Dit is een filosofische benadering over waarom we accepteren en aanvaarden dat de staat het voor het zeggen heeft, en dus macht over ons heeft. De meest vooraanstaande politiek filosoof heden ten dage is John Rawls. Hoewel er verschillende visies zijn op het sociaal contract, komt het erop neer dat mensen een gedeelte van hun vrijheid opgeven om deze ondergeschikt te maken aan de gemeenschappelijke belangen van de groep, of samenleving. Zo speel je niet zelf voor rechter, of handel je niet uit wraak, maar leg je dit in handen van de overheid.

 

De oorsprong van ons huidige politieke systeem ligt bij Johan Rudolph Thorbecke. Hij was een van de schrijvers van een nieuwe grondwet in 1848, die de constitutionele monarchie regelde. De vorst is onschendbaar en de ministers zijn verantwoordelijk. Thorbecke was de leider van de Nederlandse liberalen. Hij had, als lid van de volksvertegenwoordiging, al eerder aangedrongen op hervormingen. Thorbecke was geen revolutionair. Integendeel, hij wordt omschreven als 'een stijf Hollands heertje '. Toch is het deze Thorbecke, die erin slaagde binnen enkele maanden een grondwet te ontwerpen, die revolutionaire gevolgen had.

Kern van de nieuwe grondwet is dat de ministers voortaan verantwoording voor hun beleid schuldig zijn aan de volksvertegenwoordiging. Hierdoor werd een einde gemaakt aan de macht en de feitelijke alleenheerschappij van de koning. De koning behoudt het recht de ministers te benoemen en te ontslaan, maar de ministers zijn niet langer ondergeschikt aan de koning. Om de positie van de koning heel duidelijk te maken, werd in de nieuwe grondwet opgenomen, dat de koning onschendbaar is, en dat de ministers verantwoordelijk zijn. De koning mag dus wel blijven meeregeren, maar hij wordt beschermd én in de hand gehouden door zijn ministers. Deze ministers moeten in de volksvertegenwoordiging het handelen van de koning verklaren; zij worden erop aangesproken.

Kiesstelsels

In Nederland bestaat het systeem van evenredige vertegenwoordiging. Alle stemmen worden verdeeld over het aantal zetels in de Tweede Kamer. Als je 10% van de stemmen krijgt, heb je recht op 10% van de zetels. Via die kieswijzer kunnen we dat precies in afgeronde zetels berekenen.

 

In landen als België, Zweden, Polen, Duitsland, Oostenrijk en Turkije bestaat de kiesdrempel. De kiesdrempel varieert van 3% tot 10%. Turkije kent een kiesdrempel van 10%. Dat betekent dat wanneer een partij 9% van de stemmen behaalt, ze geen enkele zetel krijgt. Haal je de drempel wel, dan wordt via de kieswijzer berekend hoeveel zetels je krijgt. 

 

In Groot-Brittannië, Frankrijk en de Verenigde Staten bestaat het districtenstelsel. Deze landen zijn opgedeeld in provincies of districten. Als partij moet je per district de meerderheid van de stemmen zien te behalen. Alleen dan gaat de kandidaat van jouw partij naar het parlement. Hoe groter het district, hoe meer afgevaardigden. Bij de presidentsverkiezingen in de VS gaat het er dus om dat je in zoveel mogelijk districten wint. Zeker de grote steden zijn belangrijk: deze hebben meer kiesmannen en dus een groter gewicht. Zo is het dus mogelijk dat de president van de VS gekozen wordt door de minderheid van de bevolking. 

Meer informatie over politieke onderwerpen?

Ga naar de site van ProDemos.nl

ProDemos

Over Europa

Wil je de baas van de Verenigde Staten bellen, dan weet je bij wie je moet zijn. Bij de Europese Unie is dat nog niet zo makkelijk: die bestaat namelijk niet. Het is niet eenvoudig om de werking van de EU kort uit te leggen. Lees hier meer over de EU en hier meer over de ontstaansgeschiedenis.

 

Bekijk dit filmpje voor een sterk kritisch geluid: ‘Europa: Toen, nu en straks in 15 minuten’.

Politieke partijen

Hoe verhouden de politieke partijen in Nederland zich tot elkaar, en hoe kun je ze indelen? Zie hier een overzicht van politocoloog André Krouwel. 

Scheiding kerk en staat
Waar mag je je geloof belijden?
 

In augustus 2016 werd een vrouw op een Frans strand gedwongen om haar hoofddoek, legging en tuniek uit te trekken. Ook kreeg ze een boete, omdat het dragen van een ‘boerkini’ verboden is. Dat zou in strijd zijn met ‘de goede moraal en het secularisme’. Dit verbod zegt iets over de relatie tussen de Franse staat en religie. Had dit in andere landen ook kunnen gebeuren? En wat voor verhoudingen tussen kerk en staat bestaan er allemaal? 

Opdracht 2: Column halalstrand

Lees hier de column 'Het strand is van ons allemaal, ook van moslims' die bij opdracht 2 hoort. 

Halalstrand

Opdracht 3: Bekijk de uitzending over de Kerk van het Vliegende Spaghettimonster.

Kamer van Koophandel weigert de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster. Een gesprek bij Pauw over hoe het zit. 

Kerk van het Vliegende Spaghettimonster

Opdracht 3:

Kerk van het Vliegende Spaghettimonster: vergiet op legitimatiebewijs

De Kerk van het Vliegende Spaghettimonster wil dat het toegestaan wordt om met een vergiet op je hoofd, wat hun religieuze symbool is, op de foto te mogen op je legitimatiebewijs. Lees hier hoe en waarom ze dat willen doen. Bekijk ook de rest van de website voor meer informatie over de Kerk. 

Kerk van het Vliegende Spaghettimonster

Consultant circulaire economie Nicolein Blanksma

Ben je geïnspireerd door het verhaal van Nicolein Blanksma? Ze heeft enkele links naar inspirerende websites en filmpjes voor je verzameld. Klik hier voor meer informatie over een rijkstraineeship

 

The Story of Stuff

Re-thinking progress: the circular economy

Tegenlicht: 'Het einde van bezit'

Bekijk hier de uitzending van Tegenlicht over bezit. 

Bezit Tegenlicht