Waar of niet

Digitale ondersteuning bij editie 2019
 

Navigeer rechts in het menu naar het juiste materiaal per paragraaf (desktop) of scroll naar onder (desktop & mobiel). Zie je het navigatiemenu rechts niet? Dan kan het zijn dat je de pagina moet verversen. Deze website werkt het beste in Google Chrome

Manipulatie

Extra: Bekijk via de link hieronder de voorbeelden van foto's die de werkelijkheid manipuleren. 

p. 6-7
De vierde macht

Belang van persvrijheid

Opdracht 1: Artikel 7 van de Nederlandse grondwet:

  • Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.

  • De wet stelt regels omtrent radio en televisie. Er is geen voorafgaand toezicht op de inhoud van een radio- of televisie-uitzending.

  • Voor het openbaren van gedachten of gevoelens door andere dan in de voorgaande leden genoemde middelen heeft niemand voorafgaand verlof nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet. De wet kan het geven van vertoningen toegankelijk voor personen jonger dan zestien jaar regelen ter bescherming van de goede zeden. De voorgaande leden zijn niet van toepassing op het maken van handelsreclame.

  • Hoewel er dus nooit vooraf toestemming nodig is voor enige publicatie, moet de auteur er wel rekening mee houden dat hij achteraf kan worden aangeklaagd wanneer zijn publicatie bijvoorbeeld smadelijk, lasterlijk of discriminerend is, of aanzet tot haat. Dit is wat met het in artikel 7 van de grondwet genoemde "behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet" wordt bedoeld. Persvrijheid neemt dus niet de verantwoordelijkheid voor hetgeen gepubliceerd wordt weg.

 

p. 8-9
Kritisch zijn

Hoe weet je wat waar is?

Start: Bekijk de checklist van de Rijksoverheid. 

Bron 1: Drogredenen

Nog een paar drogredenen die vaak voorkomen zijn:

  • Petitio principii, oftewel de cirkelredenering

  • Verschuiven van de bewijslast

  • Onjuist oorzakelijk verband

  • Verkeerde vergelijking

  • Voorkomen van een afwijkende mening


Lees hier meer over het herkennen en weerleggen van drogredenen. 

Opdracht 3a: kritisch kijken, luisteren en argumenteren  

Lees hier het artikel 'Is kennis niet een beetje achterhaald? uit Trouw bij opdracht 3a. 

Talldutchdude

Opdracht 3a: SExI-methode

Lees hier meer over de SExI-methode bij opdracht 3a.

Talldutchdude

Opdracht 3b: Download de handleiding debatteren via onderstaande link

Talldutchdude

Stellingen

Hieronder vind je de stellingen waarover je een debat kunt voeren (opdracht 3b). 

Talldutchdude
 

p. 10-11
Vooroordelen en stereotypes

Heb ik eindelijk een mening, is het nog niet goed!

Start: Bekijk het filmpje hieronder en bekijk hier enkele foto's.

Bron 1: Blauwe vs. bruine ogen

Lees hier de blog van een deelnemer aan het BNN-experiment. 

Talldutchdude

Opdracht 2: Maak via de link hieronder de test. 

Test je vooroordelen
 

p. 12-13
Achter de waarheid komen

Al is de leugen nog zo snel...

Start: Lees hier meer over martelingen op de site van Amnesty International. 

https://www.amnesty.nl/encyclopedie/mart

Opdracht 1: Tien signalen dat iemand liegt

Bekijk het filmpje.

Opdracht 2: Waarom martelen verkeerd is

Lees via de link hieronder het artikel.

Talldutchdude
 

p. 14-15
Schaamte- en schuldcultuur

Kun je de weg wijzen als je die niet kent?

Opdracht 1: Kies een oefenexamen uit via onderstaande link. Scroll omlaag naar de oefenexamens 'Kennis Nederlandse maatschappij'. 

Motivaction
 

p. 16-17
Fictie en verbeeldingskracht

De waarheid op zijn kop

Start/opdracht 3: Daan Roosegaarde

Bekijk via onderstaande link diverse projecten van Daan Roosegaarde. 

 

Simple living manifesto
 

p. 18-19
Invloed van de media

Laat jij je iets wijsmaken?

Start: Bekijk het filmpje over de 'hemelpoort' bij de Lempuyang tempel op Bali. 

 

Instagramvakanties

Opdracht 1/2: Opinieleiders- en injectienaaldtheorie.

 

Naar wie luisteren we? 

De opinieleiderstheorie (multi-step-flow) beweert dat de macht en de invloed van opinionleadsers een grote invloed hebben op de meningsvorming van het publiek. Als Enzo Knol, Robbie Williams of de president van de Nederlandse Bank iets zeggen, dan zal het wel waar zijn. Of sommige mensen zien de uitspraken van Erdogan als ‘De Waarheid’. Hoe belangrijker iemand is, des te meer hij de waarheid aan zijn kant lijkt te hebben.

 

Injecteren

En dan is er nog een theorie, volgens welke een injectienaald ons druppel voor druppel het gif van manipulatie, propaganda en indoctrinatie inspuit. En als die spuit er eenmaal in zit, gaat hij er niet meer uit. Deze theorie gaat er vanuit dat ieder mens vanzelf gaat meedoen met de heersende trends. Daarbij gaat men vooral uit van een domme massa die gemakkelijk te beïnvloeden is.

Een interessant voorbeeld van deze theorie is de radiouitzending over de invasie van marsmannetjes in de VS, die in 1938 leidde tot grote paniek onder grote delen van de bevolking in Amerika. Iets soortgelijks gebeurde toen in 2012 over de radio het einde van België werd uitgeroepen. Veel luisteraars gingen er vanuit dat het bericht waar was.

Opdracht 5: Bekijk via de link hieronder 5 voorbeelden van sluikreclames in films. 

Simple living manifesto
 

p. 20-21
Verkiezingsbeloften

Water bij de wijn

Opdracht 3b. Moet je partijen wel uitsluiten als coalitiepartner? Lees via de link het artikel waarin twee filosofen deze vraag beantwoorden. 

Coalitiepartners uitsluiten
 

p. 22-23

Karl Popper

Wetenschap is mensenwerk

Start/opdracht 3.

 

 

p. 24-25

Wetenschap en wonderen

Wonderen zijn de wereld uit

Er zijn geen links bij dit thema. 

 

 

p. 26-27

Alternatieve geneeswijzen

Baat het of schaadt het?

Opdracht 1a: Placebo-effect

Onderstaande link heb je nodig bij opdracht 1a.

Verslaafd!

1b: Onderstaande link heb je nodig bij opdracht 1b.

Verslaafd!

Opdracht 2: Lees hier alles over de SExI-methode.

Talldutchdude
 

p. 28-29

Oude bronnen, nieuwe interpretaties

Islam in de moderne wereld

Opdracht 2: Lees hier alles over de SExI-methode.

Talldutchdude
 

p. 30-31

Wetenschappers vs. sceptici

Wie hebben er gelijk?

Start: Why facts don't convince people (and what you can do about it) 

​Bekijk het filmpje. 

Opdracht 2: Bekijk twee filmpjes over wel of geen klimaatverandering. 

Bron 1: Via onderstaande link vind je meer informatie over het klimaatakkoord.

Klimaatakkoord

Opdracht 4: Lees het artikel uit het Parool via onderstaande link en maak opdracht 4a t/m c. 

Parool klimaat